Dharamsala - McLoyd Ganj

Zondagochtend verliet ik Amritsar voor Dharamsala, een ‘hillstation’ opgericht door de Britten in het Noordwesten van de staat Himachal Pradesh. Eigenlijk vertrok ik naar McLeod Ganj, het kleine dorpje iets verderop de berg dat wereldwijd bekendheid verwierf toen de Dalai Lama hier onderdak werd geboden na zijn vlucht uit Tibet in 1959. Sinds dat jaar is er een grote instroom van Tibetaanse vluchtelingen gekomen die ‘His Holiness’ hebben gevolgd. Momenteel is het ook enorm populair onder toeristen, voornamelijk Westerse hippies (jong en oud), maar ook onder Indiers.

Na een relatief vlot dagje in twee verschillende bussen (Amritsar – Pathankot – Dharamsala), viel onze bus stil enkele kilometers voor aankomst. Gelukkig kon ik samen met mijn Indische reisgenoten snel mee met een andere bus en nam ik rond 18u de taxi naar McLeod Ganj. Wat ik spijtig genoeg niet wist, was dat het hoogseizoen was voor de plaatselijke hotels. Bij de eerste drie plaatsen waar ik ging horen, was dan ook geen enkele kamer meer. Hierdoor was ik genoodzaakt om een iets duurdere (en luxueuzere) kamer te nemen, maar met zijn 15euro nog schappelijk, zeker aangezien ik ‘s avonds de match van Justine Henin nog op mijn kamer kon volgen, nadat ik iets was gaan eten in het nabije restaurant.

De volgende ochtend de hoofdstraat richting dal afgewandeld, lekker gaan ontbijten in een moderne koffiebar (Moonpeak espresso) en de Tibetaanse tempel bezocht. Spijtig genoeg geen enkel spoor te zien van de Dalai Lama. Hierna de wandeling richting Dal Lake gedaan. Eerst een uur langs een licht oplopend bospad naar de ‘Tibetan Refugee School’ gestapt, waar ik wat foto’s kon nemen van het zeer gezellige en drukke dorpsplein waar men een feest aan het voorbereiden was.

Hierna de resterende 15min naar het meer gestapt, wat spijtig genoeg leeg stond. Dan maar terug naar McLoyd Ganj om te gaan lunchen in een uitstekend Tibetaans restaurantje met dakterras in het centrum van het dorpje. Ik ging voor de chicken thukpa, aangezien ik die nog nooit heb geprobeerd bij ons lokaal Tibetaans eethuis in Delhi. Een soort sterk gekruide noedelsoep met kip. Afgesloten met een sterke citroenthee met gember en honing. Totale kostprijs: 1.50euro.

In de namiddag de steilere klim naar Bhagsu gemaakt. Dit bleek een nog kleiner gehucht van Dharamsala te zijn met slechts 1 straat. Via een ruime omweg terug naar mijn hotel gestapt en ‘s avonds gaan eten in Nick’s Italian Restaurant voor een lekkere pizza. Aangezien ik deze twee dagen alleen op stap was, nam ik genoegen met het gezelschap van het uitstekende boek ‘Area of Darkness’ by V.S. Naupaul dat perfect India op een literaire wijze kan beschrijven, ter voorbeeld:

"In Europe and elsewhere the favoured bunk in a railway sleeper is the top
bunk. It is more private and less liable to disturbance from dangling feet or
opening doors. In India, however, where the top bunk has the added advantage of
being freer of dust, the lower bunk is preferred, not because it is easier to
spread one's bedding on it - there are porters and servants to do that - but
because climbing on the top bunk involves physical effort, and physical effort
is to be avoided as a degradation."

De volgende ochtend was ik al vroeg op stap naar mijn Tibetaanse kookles, maar toen ik daar aankwam kwam de dochter van de chef me vertellen: “The master is not here! He went to see his Holiness at the temple.”. Ik dus snel, voor de tweede dag op rij, richting Tempel in de hoop de Dalai Lama te kunnen spotten. Jammer genoeg, weer geen enkele wagen te zien in het complex. In het souvenirstalletje vertelde men mij dat hij tussen 7 en 8 naar zijn woonst was gekomen, maar nu alweer op stap was, maar hij ging misschien nog terugkomen.

Ter afwachting trok ik dus opnieuw naar mijn goede koffiebar om ontbijt te gaan nuttigen. Na 10min zag ik echter verrassend veel locals ineens stilstaan naast de baan. Ook een Europese hippie die naast me zat (en eruit zag of hij er al enkele jaren vertoefde) spurtte naar buiten met zijn handen in bidvorm voor zijn borst, net als de locals. Toen ik een eerste jeep zag voorbijrijden, begreep ik wat er gebeurde. In de tweede jeep van het convoy zat namelijk de Dalai Lama, met een grote glimlach iedereen op zijn beurt te begroeten. Uiteraard was hij ook even rap verdwenen, maar ik bleef met een gelukzalige glimlach zitten terwijl buiten het leven rustig verder ging alsof er niets was gebeurd.

Hierna trok ik nog even terug naar de tempel om een ander bekend tafereel te zien: het argumenteren van de monniken. Als oefening voor hun argumentatieve talent zitten ze per drie of vier bij elkaar, waarop er om beurte een monnik rechtstaat die vragen beantwoordt van de anderen. Elke keer hij een argument maakt klapt hij zijn handen en stampt op de grond om het kracht bij te zetten. In de tempel zelf werden ook verschillende tafels vol theelichtjes aangestoken.

Mijn kookles was naar de namiddag verschoven, dus trok ik opnieuw naar ‘the master’. Samen met twee meisjes uit Spanje, een jong koppel en nog twee meisjes uit UK en een Australische zouden we momo’s, de Tibetaanse dimsum’s, leren maken. De master bleek een grappige man en het momo’s maken was best leuk. We maakten twee vegetarische versies en een zoete als dessert. Spijtig genoeg moest ik mijn momo’s als eetpakket meenemen, want mijn bus zou 10min na het stomen al vertrekken.

Rap liep ik dus de beregende straten door op zoek naar mijn nachtbus richting Delhi. Net voor vertrek kon ik nog aan boord en tot mijn blijde verbazing zat de bus vol jonge buitenlanders. Mijn buurman was echter een oude brit, die leek op een soort miniatuur versie van Mickey Rourke in ‘The Wrestler’, maar dan met een zeer kort broekje aan. Al snel begon hij te praten over zijn speciale ziekte (Post-Traumatic Stress Disorder) die maar niet erkend werd door dokters, zijn uitkering van de Britse regering vanwege deze ‘aandoening’, Goa in the Seventies, het feit dat hij niet geloofde in carbon trading, de complotten die de banken en de regeringen opzetten en vooral over zijn reizen naar India sinds diezelfde Seventies, steeds opnieuw naar Goa en Dharamsala. Uiteraard de hippie plaatsen bij uitstek. Afsluiten deed hij met “I hope I don’t sound like a left-wing extremist!”. Al moet ik toegeven dat zijn argumenten wel redelijk steek hielden, vond ik het toch vreemd dat werken er niet in zat, maar India rondtrekken wel… Na zijn vele pleidooien heb ik maar gedaan of ik sliep en kwamen we om 6u ‘s morgens aan in Noord Delhi, alwaar ik een paar uur later terug op het werk moest zijn.

Amritsar

“Make sure you drink lassi when you go to Amritsar!” zei mijn collega Dhruv, zelf afkomstig uit de Punjab, vorige vrijdag toen ik op kantoor vertrok. Hij voegde er nog aan toe “Actually all food tastes better in Punjab.”

Toen ik zaterdag ochtend – na een tiental uur op een rammelende bus – het Punjabi landschap zag, begreep ik zijn woorden. De hele staat is een vruchtbare, groene valley, grenzend aan de meer bergachtige staten Jammu&Kashmir en Himachal Pradesh. Amritsar zelf daarentegen is eerder stoffig, heet (net als in Delhi +45°C) en vol opdringerige Punjabi’s die maar al te graag met ‘vreemdelingen’ willen praten en op de foto willen. Maar het heeft een schitterend monument in het midden van de drukte: de Hari Mandir Sahib of makkelijker ‘The Golden Temple’, de heiligste plaats van het Sikhisme.

Tijdens de jaren ’80 voerden seperatisten die een onafhankelijke Sikh staat wouden oprichten felle betogingen tegen de Indische regering. Tijdens deze periode werd de golden temple door hen ook bezet. In 1984 besloot toenmalig eerste minister Indira Gandhi om het leger in te zetten om hen uit de tempel te zetten. Dit liep echter uit op een bloedbad. Enkele maanden later werd Mrs. Gandhi trouwens vermoord door haar Sikh bodyguards.

Bij aankomst eerst gaan eten bij de Brothers Dhaba. Een matige rice thali, maar een zeer lekkere mango lassi. Dhruv had gelijk! Hierna meteen de Golden Temple bezocht, wat absoluut de moeite was. Hierna een jeep gehuurd om naar de Pakistaanse grens te rijden voor het befaamde ‘closing of the gate’. Een dagelijks schouwspel waarbij de Indische en Pakistaanse grenswachters een fictieve strijd voeren door hard op de grond te stampen, om ter langst te kunnen reopen en andere hilarische krijgsvormen. Mijn reisgenoot Sacha heeft een kleine video hiervan op youtube gezet. Dit spektakel wordt elke dag druk bezocht door honderden Indiers die luidop “Hindustan, Zindebad” (Lang leve Hindustan) schreeuwen en op de grensweg op Bollywood hits mogen dansen.

Via Sacha zijn baas hadden we trouwens een blad meegekregen, getekend door de ‘Attorney General of the State of Punjab’, dat iedereen die het las de boodschap gaf om ons de best mogelijke service te geven. Hierdoor kregen we VIP plaatsen net naast de grenspoort.

‘s Avonds gaan eten in Makhan, de aanrader van de Lonely Planet. De keuken bestond uit enkele potten aan de rand van de straat en het clientele bestond uitsluitend uit nors kijkende mannen met een grote fles whiskey op tafel, maar het eten was goed. We gingen voor een typisch Amritsari gerecht: Fried Fish with chili, lemon and garlic. De ‘obers’ gingen voor ons bier kopen in de Beershop aan de andere kant van de straat en wij waren content.

Hierna nog eens naar de Golden Temple gegaan om hem bij nacht te kunnen bezichtigen wat zowaar nog indrukwekkender was. Net voor sluiting kon ik nog rap de tempel zelf in, waar vier priesters continu heilige liederen zingen samen met een paar 'muzikanten'. Alle Sikhs nemen ook een slok water uit het meer, maar hier heb ik toch maar gedaan alsof.

Meer foto's hier!

Taj Mahal - May 2010

Hittegolf

Hoog tijd voor nog eens een update! Zoals je in sommige Vlaamse kranten misschien hebt gelezen, is het hier momenteel 'hittegolf'. Hoewel ik nog geen enkele Indier hier iets over heb horen zeggen. 47graden is immers normaal einde Mei en onze landlord geniet zelfs van het lekkere warme weer. Voor alle andere zaken is hij echter nog steeds onuitstaanbaar. Onze Amerikaanse huisgenote Lorea is vorige week vertrokken naar London, waar ze bij Bloomberg (New Energy Finance) mag beginnen werken, landlord Rakesh was hierdoor dolgelukkig ("Thank God. Very awful girl. Never says hello or goodmorning...") en bood ons spontaan aan dat hij kip zou klaarmaken om te vieren.

Op het werk gaat alles nogal langzaam (niet alleen door de hitte) en hierdoor heb ik dus ruim de tijd voor werk te zoeken en allerlei andere activiteiten. Twee weekends terug hadden we een grote poolparty gesponsord door energydrank Burn. Zeer gezellig aangezien we met alle huisgenoten waren gegaan en nog andere interns hadden kunnen meenemen. De volgende dag naar het National Museum getrokken, dat toch wat tegenviel, ondermeer omdat de Lonely Planet het het beste museum van India had genoemd en dit niet van hetzelfde niveau is als in London of New York. Zondagavond pinten gaan drinken met Lorea en twee Britten die ze op haar trip in Sikkim had leren kennen. Gezellige mannen en daar bovenop ook nog eens cricket fans, wat goed uitkwam, aangezien het de finale van het WK cricket was (20-20, de nieuwe, kortere variant). Na hun deskundige uitleg, kon ik zelfs volgen en Engeland mee naar de overwinning aanmoedigen!

Afgelopen zaterdag had ik nood aan wat Westerse luxe en ben ik gaan lunchen in Flavors, een italiaans restaurant vlakbij onze wijk. Eerst een frisse caesar salad, hierna een lekkere versgebakken pizza en afgesloten met een peach tarte tatin. Niet slecht. Hierna Shrek 4 in 3D gaan zien, wat toch wel tegenviel en nog wat boodschappen gedaan in Saket Mall, waar sinds kort een supermarkt geopend is. Perfect om inkopen te doen voor de Champions League Final.

Om de voetbal ideaal te kunnen kijken, hadden we op vrijdag een 19inch LCD televisie gekocht voor een goede 100euro. Meteen Tata Sky gebeld om een satellietontvanger te installeren en enkele uren later, ontvingen we al ESPN sport (worldcup) en Ten Sports (Champions League). Dit ging dus verbazend vlot. Ondanks het relatief late uur, was het best gezellig voetbal kijken in onze living met een frisse Kingfisher erbij.

Zondagavond (gisteren) was ik thuis uitgenodigd bij mijn collega Aditya om te komen eten. Aditya is een rustige, traditionele man van rond de 30, die uit de banksector komt. Van hem heb ik waarschijnlijk al het meeste over India geleerd. Elke week krijg ik wel eens uitleg over de Indische staatsstructuur, politiek, cricket, weersomstandigheden, bezienswaardigheden, Indische keuken, etc. Hij woont in een van de nieuwe 'steden' rond Delhi (Indirapuram) waar sinds enkele jaren op een enorm tempo complete leefgemeenschappen worden gebouwd voor duizenden families. In 2002 was dit nog een dorp, nu lijkt het op de nieuwste buurten van Singapore (zolang je naar boven kijkt, want af en toe loopt er nog wel een koe voorbij).

Zijn vrouw Jamini had een lekkere, traditionele maaltijd klaargemaakt van Chicken masala curry, Paneer curry, stuffed paratha's, veg pulao, etc. Als entertainment was er zijn 15maanden oude zoontje Aju die onstopbaar bleef rondlopen, al lachend en (hockey/voetbal) spelend, terwijl Aditya me uitleg gaf over gearrangeerde huwelijken, residential communities rond Delhi, etc.

Binnen exact een maand is mijn vlucht naar Bagdogra, vanwaar ik verder trek naar Darjeeling en hierna Sikkim. Nog 20 werkdagen en mijn job zit er al op! Dit weekend bezoek ik de Golden Temple in Amritsar en de Pakistaanse grensceremonie. Op zondag laat ik mijn medereizigers in Amritsar en trek ik zelf twee dagen naar Dharamsala, naar de woonplaats van de Dalai Lama.

To-Do List

May has started. And since there's only 8 more weeks left (and because all interns who've already left, tell me time flies during those last weeks), I have decided to make a to-do list, of which I will hopefuly finish most items before July 7th.

- Visit the National Museum of India CHECK

- Have dinner at Bukhara
(this might be unachievable due to my tight budget)

- Go on a trip to the residence of the Dalai Lama (Dharamsala)

- Visit the Golden Temple in Amritsar

- Do the culinary exploration of India described in the NYT

- See the Holy mountain Khangchendzonga (8598m) in Sikkim

- Visit the tea plantations of Darjeeling

- Make a photobook of my Indian/Asian experience

- See a bollywood movie (Starring in one would be better, but I won't go to Mumbai anymore)

- Visit the Pink City, Jaipur in Rajasthan

- Get myself another tailored suit for no money CHECK

- Climb the minaret of the Jama Masjid, Asia's largest mosque

- Get sick from some delicious Delhi street food (wouldn't be the first time though...) CHECK!

Tiger spotting at Ranthambore National Park

Eindelijk is het er van gekomen. Ik heb een National Park bezocht, nl. Ranthambore. Aangezien Delhi omringd is door prachtige natuurparken vol met wildlife, zou het zonde zijn moest ik India verlaten zonder op safari te gaan in een van deze reservaten. Niet voor niets waren deze immense gebieden vaak het private jachtdomein van de Moghuls, Maharaja's en andere Rajpiuts en later van de Britse vice-roy. Ten tijden van de Moghuls zag men deze parken trouwens als perfecte oefening voor het leger in tijden van militaire kalmte. De Moghul keizer gaf dan het order aan duizenden troepen ("batsmen") om al het wild in een domein van tientallen vierkante kilometers samen te drijven tot enkele luttele hectaren. Eens dit gebeurd was kwam hij zelf deze cirkel binnengereden, gezeten op een olifant en kon hij naar hartelust alle tijgers en herten neerschieten. Tot enkele jaren geleden bleef het ongeluk voor al die beesten maar duren vanwege de aanhoudende stroperij. In Ranthambore bereikte men het dieptepunt van 15 tijgers zeven jaar geleden. Sindsdien heeft de regering hiertegen positieve stappen (meer geld voor parkwachters, beveiliging en door het integreren van lokaal omwonenden) genomen en zijn er nu 44 tijgers op een oppervlakte van 400km². Nog steeds niets tegenover de honderden, jaren geleden, maar het gaat de goede richting uit. Men heeft zelfs al een eerste tijger kunnen overplaatsen naar een ander National Park.

Vrijdagavond vertrok ik dan samen met Kristen (US), Lorea (US/Spanje/Venezuela), Lukas (Deutschland), Freek (Nederland) en Ricardo (Portugal) naar het treinstation van Nizamuddin in Delhi om de trein richting zuid Rajasthan te nemen. We vertrokken met lichte vertraging, maar kwamen toch al rond 5u30 's morgens aan in het dorpje net naast het park. In de Lonely Planet vonden we een aangenaam hotel dat zelfs een zwembad had. Na het ontbijt, lekker gerust aan het zwembad tot we om 3.30pm klaar waren voor onze eerste safari. Het was verschrikkelijk heet, maar we zagen vanaf het begin veel beesten (veel meer dan op de safari's in Nepal trouwens): spotted deer, sambar, apen, krokodillen, pauwen, kingfishers, etc.

Na 2,5 uur rondbollen, sporen achterna gaan, waterputten bezoeken en proberen de angstroep van de grote herten te horen, was er echter geen sprake van een tijger. We hadden het al lichtjes opgegeven toen we op de terugweg naar het hotel enkele jeeps bij elkaar zagen staan. Onze chauffeur manouvreerde zich ertussen en na even zoeken zagen we in de verte de oranje/bruin gekleurde strepen van een vrouwtjes tijger liggen in een plas modderig water. Na 25min foto's nemen van dat kleine spotje kleur in de verte, kregen we wel zin in het zwembad en waren we klaar om naar huis te gaan, maar toen kwam de tijger in actie.

Ze zette zich recht uit het water en stapte rustig op weg naar de heuvels. Haar pad liep echter gelijk met de weg vanwaar we kwamen en dus konden we voor vijf minuten rustig op een 20/30tal meter van de tijger rijden, foto's nemen en ook volgend filmpje:

Hierna gelukzalig in het hotel aangekomen, zwemmeke gedaan en een biertje gedronken. Daarna nog iets gaan eten en rap gaan slapen, want onze volgende safari was al om 5u30 de volgende ochtend.

Aangezien we reeds een tijger gezien hadden, was onze 'safari-stress' voorbij en waren we blij met alles wat er nog bij zou komen. Voor deze safari hadden we een jeep met ons zessen en trokken we naar een ander gebied, waar die morgen al een tijger en een beer gesignaleerd waren.

We konden verschillende sporen lange tijd volgen, maar toch geen tijger of beer te zien. Nadat we een wachtpost met barricade tegenkwamen, sprongen er nog twee parkwachters in de jeep en zei onze gids: "This is closed area. Breeding area for tigers. Tourists not allowed. But these guards are my friends!". Hierdoor wij dus het mooie en groenste stuk van het park binnen, waar de dichte jungle begroeiing en het vele water een favoriete afkoelingsplaats van de tijgers is. Ook hier echter geen succes, buiten enkele krokodillen. Dan maar aan de tent van de parkwachters chai gaan drinken met een mooi zicht over de heuvelige velden.

In de namiddag weer geluierd aan het zwembad. 's Avonds wat gaan kaarten in een lokaal cafe en om middernacht de 'sleeper train' terug naar Delhi. Waar ik spijtig genoeg om 9u op kantoor moest zijn, maar vol fierheid over de tijger kon vertellen!

Indian police

Afgelopen dinsdag waren we met een groep van 12 gaan eten in the Yum Yum Tree. Een Aziatisch restaurant dat op dinsdag de geweldige aanbieding van unlimited food + unlimited Tiger beer heeft voor de ronde prijs van 650Rs (10 euro). Het bier bleek deze week Kingfisher te zijn, maar dat kon de eetpret niet bederven. Eerst kregen we een constante stroom van sushi en andere gerechten van de conveyer belt, hierna het voorgerecht (Tempura prawns), hoofdgerecht (Malai Curry with grilled beef) en vervolgens nog een ruime keuze aan desserts.

Hierna met de voetballiefhebbers naar Hotel Vikram getrokken. Een wat beter hotel in onze wijk dat een restaurant heeft dat 24u open is. We installeerden ons in de comfortabele sofa's, bestelden wat biertjes en vroegen of ze niet konden overschakelen op voetbal.

Toen we na de wedstrijd met ons zessen in de riksha kropen om naar huis te gaan, werden we na twee minuten rijden tegengehouden door een politiecontrole. Maximum aantal passagiers is normaal gezien drie, dus we verwachtten ons al aan de typische 'baksheesh'. Voor een 100/200tal rupees is het probleem meestal rap opgelost. De politieman vroeg echter niet meteen om geld. Hier zijn ze meestal discreet in en kan even duren voor ze het duidelijk willen maken. In de plaats vroeg hij de papieren van de riksha chauffeur die hij uitvoerig begon te bestuderen. Het begon allemaal wat lang te duren (bij nog steeds 35+ graden celcius is met zes opgestapeld in een riksha zitten niet heel comfortabel) dus stapte ik uit en liet vol overtuiging mijn membership card van het Italian Cultural Institute zien, waar in grote letters Italian Embassy opstaat. In perfecte Indische stijl zei ik de man dat dit mijn diplomacy card was en "that we do not want to cause an incident". Om toch maar zeker te zijn vroeg hij me nog: "Italian Embassy? You italian? Sonia Gandhi! Yes yes, Italy. Sonia Gandhi!" met een grote glimlach op zijn gezicht.

Sonia Gandhi is namelijk de huidige presidente van het Indian National Congress en weduwe van voormalige eerste Minister Rajiv Gandhi. Hierdoor heeft ze een uitstekende reputatie in heel India en door haar Italiaanse roots is menig Indier onder de indruk van alles wat Italiaans is.

Hierop kreeg ik menige "Sorry Sir! Sorry Sir! No problem." en konden we rustig doorrijden.

Only in India...